Cách đây 81 năm, trước những chuyển biến nhanh chóng của tình hình thế giới và trong nước, thời cơ cách mạng xuất hiện. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân ta nhất tề đứng lên tiến hành Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Ngày 16/8/1945, Quốc dân Đại hội họp tại Tân Trào, quyết định những vấn đề quan trọng của cách mạng, thông qua chủ trương Tổng khởi nghĩa và 10 chính sách lớn của Việt Minh. Từ Tân Trào - trung tâm của cách mạng, lệnh Tổng khởi nghĩa được phát đi, nhanh chóng lan rộng, tạo nên khí thế cách mạng mạnh mẽ trên cả nước.
Ngày 19/8/1945, hàng vạn quần chúng cách mạng tại Hà Nội xuống đường, chiếm các cơ quan đầu não của chính quyền địch. Đến cuối tháng 8/1945, chính quyền đã về tay Nhân dân trên phạm vi cả nước. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và Nhân dân làm chủ đất nước. Những giá trị của Cách mạng Tháng Tám - ý chí độc lập, tinh thần đại đoàn kết, tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên - tiếp tục là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, Sơn Dương hôm nay đang phát huy mạnh mẽ những giá trị được hun đúc qua các thời kỳ. Từ ngày 1/7/2025, xã Sơn Dương được thành lập trên cơ sở nhập Hợp Thành, Phúc Ứng, Tú Thịnh và thị trấn Sơn Dương, với diện tích 123,17 km², 42 thôn, 14 dân tộc cùng sinh sống. Trong điều kiện địa bàn rộng, quy mô dân cư lớn và nhiều nhiệm vụ mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, cấp ủy, chính quyền xã đã tập trung ổn định tổ chức, từng bước đưa hoạt động của bộ máy đi vào nền nếp, hướng tới mục tiêu xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân.
Xã Sơn Dương hôm nay đang phát huy mạnh mẽ những giá trị được hun đúc qua các thời kỳ
Hào khí cách mạng được tiếp nối bằng những kết quả cụ thể trong phát triển kinh tế - xã hội. Trong 7 tháng đầu năm 2026, UBND xã đã tập trung triển khai 19 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội; trong đó 9 chỉ tiêu đã có số liệu đánh giá theo tiến độ. Diện tích trồng rừng tập trung đạt 281 ha, bằng 110% kế hoạch; thu ngân sách trên địa bàn đạt hơn 91,34 tỷ đồng, bằng 79,8% kế hoạch giao. Xã phấn đấu hoàn thành 19/19 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2026.
Trong sản xuất nông, lâm nghiệp, xã tập trung chỉ đạo các thôn bám sát thời vụ, chủ động phòng, chống sâu bệnh, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu theo hướng nâng cao giá trị và hiệu quả. Các mô hình kinh tế mới từng bước hình thành, tạo thêm hướng đi cho người dân. Mô hình dứa mật đã trồng đủ 30 ha theo kế hoạch, trong đó có 15 ha đang trong giai đoạn phát triển chuẩn bị kích ra hoa. Mô hình chanh tứ thì đạt 38,6 ha, bằng 128,7% kế hoạch. Diện tích rau, củ, quả đạt 15 ha, bằng 75% kế hoạch và dự kiến hoàn thành đủ 20 ha trong năm.
Cùng với trồng trọt, các mô hình chăn nuôi có giá trị kinh tế cao tiếp tục được mở rộng. Mô hình nuôi cầy vòi hiện có 8 hộ với tổng số 600 cá thể, đạt 150% kế hoạch. Tại thôn Đồng Đài, mô hình nuôi cá tầm được triển khai với 9 bể nuôi luân phiên, trong 7 tháng đầu năm đã bán 19 tấn cá, đạt 63,3% kế hoạch, thu nhập đạt khoảng 3,4 - 4,7 tỷ đồng. Hợp tác xã chăn nuôi gia cầm Hợp Thành duy trì sản xuất gà thịt với quy mô lớn, bình quân mỗi lứa nhập khoảng 60.000 con và xuất ra thị trường 120 - 130 tấn gà thịt. Những mô hình này đang góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp trên địa bàn.
Công nghiệp tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của Sơn Dương. Cụm công nghiệp Phúc Ứng 1 có quy mô 75 ha, đã thu hút 14/15 dự án đầu tư, tỷ lệ lấp đầy đạt 96,6%, tạo việc làm cho khoảng 2.850 lao động, chủ yếu là lao động địa phương. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Cụm công nghiệp Phúc Ứng 2 và Phúc Ứng 3 được tập trung thực hiện; đồng thời xã đang trình cấp có thẩm quyền xem xét việc thành lập Cụm công nghiệp Phúc Ứng 4. Đây là những tiền đề quan trọng để Sơn Dương tiếp tục thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất, tạo việc làm và tăng nguồn thu cho địa phương.
Cụm công nghiệp Phúc Ứng, xã Sơn Dương
Cùng với công nghiệp, du lịch đang được xác định là hướng phát triển giàu tiềm năng. Trong 7 tháng đầu năm, Sơn Dương đón trên 17.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm. Xã đang triển khai kế hoạch phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, tập trung vào hai nội dung trọng tâm là xây dựng điểm du lịch sinh thái Thác Đồng Đài và Làng văn hóa du lịch trải nghiệm cộng đồng Làng Trầm. Cùng với khảo sát, quy hoạch không gian, đầu tư hạ tầng thiết yếu, địa phương từng bước xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng và hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận theo quy định.
Một trong những điểm nhấn trong phát triển kinh tế là công tác quản lý tài chính, đầu tư và đất đai. Đến hết tháng 7, xã đã tổ chức thành công 2 cuộc đấu giá quyền sử dụng đất, thu tiền sử dụng đất đạt 47,43/50 tỷ đồng, bằng 94,8% kế hoạch. Giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 41,12 tỷ đồng, bằng 93% kế hoạch vốn. Trong quản lý đất đai, xã đã cấp 196 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân và 2 tổ chức; đính chính 225 giấy chứng nhận; giải quyết 72 trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất. Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai đạt khoảng 90% kế hoạch.
Cầu sắt Sơn Dương
Phát triển kinh tế luôn gắn với chăm lo đời sống Nhân dân. Trong 7 tháng đầu năm, các chính sách an sinh xã hội được triển khai đầy đủ, kịp thời. Xã giải quyết việc làm cho 856 lao động, đạt 68,5% kế hoạch; số lao động qua đào tạo đạt 19.222 người, chiếm 80,4%. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 97,9%, vượt kế hoạch đề ra. Công tác hỗ trợ hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn được quan tâm; xã hội hóa xây dựng nhà cho hộ nghèo, góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên.
Lĩnh vực giáo dục tiếp tục đạt những kết quả đáng ghi nhận. 100% trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia. Trong năm học 2025-2026, học sinh trên địa bàn tích cực tham gia các cuộc thi học sinh giỏi cấp tỉnh và đạt 52 giải, gồm 2 giải Nhất, 7 giải Nhì, 31 giải Ba và 12 giải Khuyến khích. Xã cũng hoàn thành phương án sắp xếp, sáp nhập 15 trường học thành 7 trường, góp phần tinh gọn mạng lưới trường lớp, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục.
Công tác văn hóa, thể thao tiếp tục được quan tâm. Các hoạt động tuyên truyền, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức thiết thực, tạo không khí vui tươi trong Nhân dân. Xã tổ chức thành công Đại hội Thể dục thể thao lần thứ I năm 2026. 90,3% thôn đạt danh hiệu văn hóa và 100% thôn có nhà văn hóa - khu thể thao phục vụ sinh hoạt cộng đồng. Đây không chỉ là những kết quả về đời sống tinh thần mà còn góp phần củng cố tình đoàn kết, xây dựng nếp sống văn hóa ở cơ sở.
Công tác văn hóa, thể thao tiếp tục được quan tâm.
Trong xây dựng chính quyền phục vụ Nhân dân, cải cách hành chính và chuyển đổi số được đẩy mạnh. 100% hồ sơ tiếp nhận được cập nhật, quản lý trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh; 100% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 98,1%. Xã tổ chức 5 lớp tập huấn công nghệ thông tin cho 197 lượt cán bộ không chuyên trách ở thôn, từng bước nâng cao kỹ năng số, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền trong giai đoạn mới. Công tác quốc phòng, an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội cơ bản ổn định. Địa phương chủ động nắm tình hình, không để bị động, bất ngờ; đồng thời xây dựng phương án phòng, chống thiên tai, huy động lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả mưa lớn, bảo vệ sản xuất và ổn định đời sống.
Nhìn lại 7 tháng đầu năm 2026, những kết quả đạt được trên các lĩnh vực cho thấy Sơn Dương đang từng bước phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế sau sắp xếp đơn vị hành chính. Kinh tế duy trì đà tăng trưởng; các mô hình sản xuất mới được hình thành; công nghiệp, du lịch có thêm động lực phát triển; an sinh xã hội được bảo đảm; giáo dục, văn hóa, thể thao có nhiều chuyển biến; cải cách hành chính, chuyển đổi số được chú trọng; quốc phòng, an ninh được giữ vững.
Chặng đường phía trước vẫn còn không ít khó khăn, nhất là yêu cầu hoàn thiện hạ tầng, giải phóng mặt bằng, phát triển sản phẩm du lịch, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và nâng cao chất lượng chuyển đổi số. Nhưng với truyền thống quê hương cách mạng, tinh thần đoàn kết và ý chí tự lực, tự cường, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Sơn Dương đang tiếp tục biến niềm tự hào về quá khứ thành động lực cho hiện tại và tương lai.
Từ hào khí mùa Thu năm 1945 đến những kết quả hôm nay là hành trình được nối dài bằng trách nhiệm, niềm tin và khát vọng vươn lên. Mỗi mô hình kinh tế, mỗi công trình, mỗi kết quả trong chăm lo đời sống Nhân dân chính là một minh chứng cho tinh thần ấy. Hào khí Cách mạng Tháng Tám vì thế không chỉ được nhắc nhớ trong những ngày tháng Tám lịch sử, mà đang hiện hữu trong từng nhiệm vụ, từng việc làm cụ thể, góp phần xây dựng Sơn Dương ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với truyền thống của quê hương cách mạng.
